I/ Tìm hiểu chung:
1) TÁC GIẢ: LÊ HỮU TRÁC (1724-1791).
-Biệt hiệu: Danh y HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG.
-Quê quán: làng Liêu xá, huyện Đường Hào, tỉnh Hải Dương
→ ÔNG gắn phần lớn cuộc đời, hoạt động y học và trước tác với quê ngoại ở Hà tỉnh.
2) TÁC PHẨM: Thượng Kinh Kí Sự
-Là phần cuối của bộ “Hải thượng y tông tâm lĩnh”, tập kí sự bằng chữ Hán, gồm 66 quyển viết 1783 .
3) ĐOẠN TRÍCH: ”Vào phủ chúa Trịnh”:
a)Nội dung: Nói việc Lê Hữu Trác lên kinh đô, vào phủ Chúa để bắt mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán.
b) Chủ đề: Ca ngợi tài năng, tính cách tự do, và tinh thần trách nhiệm của danh y đã cống hiến cả đời mình cho y học.
II/ Đọc hiểu văn bản:
1)Giá trị hiện thực sâu sắc qua bức tranh sinh động về cuộc sống xa hoa quyền quí nơi phủ Chúa.
a) Quang cảnh hết sức cụ thể, tráng lệ, lộng lẫy, từ cách bày trí đến cách sinh hoạt, ăn uống… tới những lễ nghi, khuôn phép, cách nói năng, người hầu, kẻ hạ… cho thấy sự cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa và sự lộng quyền của nhà chúa.
b) Thái độ, tâm trạng và những suy nghĩ của tác giả:
- Quan sát rất tỉ mỉ, kể tả chi tiết: từ điếm canh đến nhà Đại đường, từ vật dụng như kiệu, sập, võng, bàn ghế đều là những điều dân gian chưa từng thấy .
Tác giả không đồng tình và dửng dưng không bị cám dỗ bởi cuộc sống xa hoa tráng lệ ở đây.
2) Diễn biến tâm trạng và cảm nghĩ của Lê Hữu Trác khi bắt mạch, kê đơn cho Thế tử : Cách khám, chuẩn đoán, chửa bệnh ,“xem kĩ cả lưng, bụng và chân tay”, kiểm tra thuốc đang dùng, định bệnh chuẩn xác, cân nhắc khi ra đơn, bốc thuốc cho ta thấy phẩm chất của ông không chỉ là một thầy thuốc giỏi, già dặn kinh nghiệm mà còn có y đức cao, coi trọng tính mạng người bệnh, coi thường danh lợi, quyền quí, yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, giản dị.
Xứng đáng là danh y HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG.
3) Nét đặc sắc trong bút pháp kí sự của tác giả:
-Quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, tả cảnh sinh động , kể diễn biến sự việc khéo léo, lôi cuốn sự chú ý của người đọc, không bỏ xót những chi tiết nhỏ tạo nên cái thần của cảnh vật và sự việc Đoạn trích có giá trị hiện thực hết sức sâu sắc.
III / Tổng kết:
Ghi nhớ:
Bằng tài quan sát tinh tế và ngòi bút ghi chép chi tiết, chân thực, sắc sảo, tác giả đã vẻ lại một bức tranh sinh động về cuộc sống xa hoa, quyền quí của phủ chúa Trịnh đồng thời cũng bộc lộ thái độ coi thường danh lợi.